Nharnet News

ነዚ ዝሃብካዮ ቃል ክምልሰሉ ካብ ዝገደደኒ፡ ኣብ’ቲ ንህዝቢ ኤርትራ ዘመሓላለፍካዮ መልእክቲ ብክልተ ሸነኽ ከም ዝምልከተኒ ገቢረ ቆጺረዮ ኣለኹ። ቀዳማይ ከም ተራ ህዝቢ፡ ካልኣይ ከኣ ኣብ’ቲ ነዚ ምሕዝነት ሓሙሽተ ዘጸልሙን ጥርጣረታት ዝነዝሑ ዘለዉ ዝብል እዩ። እዚ ድማ ንዓይ ብቀጥታ ስለ ዝምልከተኒ እዩ። ምናልባሽ እቲ ዝሃብካዮ ቃልን ጽሓፍትን ነይሮም እንተዀይኖም ክጋግዩን ስለ ዝኽእሉ ዝያዳ መብርሂ’ውን ዘድልዮ ከይኸውን።

ካብ’ዚ ቀጺለ ምስ’ቲ ኣብ’ቲ መልእክቲ ሰፊሩ ዘሎ ትሕዝቶ ትዕዝብተይ ከንብር እንከለኹ፡ ከም’ቲ ብቅንዕና ንሓቶ ንስኻ ኰነ ብጾትካ ብቅንዕና ክትምልሱ ከም ውሁብ ገቢረ’የ ዝወስዶ። እዚ ድማ ንዝያዳ የቀራርበካን የተሓቋቍፈካን። ፍልልያት ክህሉ ግድነት ስለ ዝዀነ ከኣ ኩልኻ ብፍልልያትካ ኣሚንካ ክትጓዓዝ ድማ ጸጋ’ዩ ቢለ ንስለ ዝኣምን። ንስኻ ከም መራሒ ክትሕተት ድማ ንመጀመሪያኻ ንስለ ዘይኮነ ነዚ ሕቶ ፈሊኻ ክትርእዮ ዘኽእለካ ኣሎ ኣይብልን።

ኣብ’ቲ ቃል ዝሃብካሉ ቀሪቡ ዘሎ ጽሑፍ ሰለስተ ሕቶታት ዘልዓላለይ ኣለዋ። እተን ክልተ ንሓድሕድነ ዝጋራጨዋ ኮይነን ረኺበየን። እታ ሳልሰይቲ ድማ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ንዝቀርብ ዝነብረ ሕቶታት ንኽበርህ ተባሂሉ ዝሕተት ዝነበረ ሕቶታት ክትገልጽ ዝፈተነት ግን ከኣ ልክዕ መልሲ ከም ዘይኮነት እዩ።

ቃል ኣሕመድ ናስር ኣብ 1,2ን 3 ርአ

1 ተቃወምቲ ሓይልታት ክፉእነት ስርዓት ኢሰያስ ኣብ ምግላጽ ግዜ ክንዲ ምቕታል ......... ሙሉእ ጽሑፍ ኣብ ታሕቲ ርአ።

እወ፡ ተቃወምቲ ሓይልታት ውሽጣዊ ሓድነቱ ከደልድል ብግሉጽነት ክሰርሕ፡ እቲ ዝበዝሕ ግዜ ንተቃወምቲ ንምሕያል ክሰርሕ ከም ዘለዎ ሓደ ግዜ ዘይኮነ መቁጸሪ ዘይብሉ ለበዋታትን መተሓሳሰብን፡ ምኽርን ካልእን ተለጊሱን ይልገስ ኣሎ። ነዚ ዓይነት መስርሕ ግን ደጋፊ ኮይንካ እንተዘይቀሪብካ ኩሉ ግዜ እቲ ዝቀርብ ሓሳብ ወይ ርእይቶ ከም ስጋ ኣብ ኣፍ ኣዛብእ ተደርብዩ ብዘይንሕስያ ዝብላዕ ኮይኑ ይተርፍ።

ከም ተቃውሞ መሲሉ ክንደይ ደጋፍን ሃናጽን ሓሳባት ቀሪቡ እዩ። እንተዀነ ግን ሕጂ ምኽንያት ክቀርበሉ ብዘይክእል እቲ ሓስባት ተነጺጉ እዩ። ጉይዳ ሃ.ም.ኤ ኤርትራ ክካትዓሉን ክዝረበሉን ዝደሊ ኣባል ምሕዝነት ኮነ መሪሕነታት ውድብ ክንድ’ቲ ዝነኣድ ኣይኮነን። እቲ ብዝልዓለ ተደላይነት ዝነበሮ ህዝቢ ተኣኪቡ ምሕንዘት ዝገብሮ ጥራሕ ክሰምዕ ንምግባር እዩ።

እቲ ተቃውሞ ዝመስልን ግን ከኣ ሃናጺ ሓስባት ተሰሚዑ እንተዝኸውንስ ሎሚ ኩነታትና ኣብ ዝሓሸን ዝምድናታትና ኣብ ዝሓየለን ምሃለወ ነቢሩ እብል። ብ/ይ ኣሕመድ በዚ ልፍንቲ ዘለዎ ሃለዋት ንዓኻ ዘኵርዓካ’ዩ ኣይብልን። ድሮ እቲ ምሕዝነት እንታይ መሲሉን ኣባላት ውድባት እንታይ ይብላን ግሉጽ ነገር ኮይኑ ኣሎ።

ምእንቲ’ዚ እቲ ንምሕየሊ ተባሂሉ ዝዝረብን እቲ ንመዳኸሚ ተባሂሉ ዝዝረብን ፈሊኻ ንምርኣዩ ዘጸግም ኣይኮነን። ኣብ ውሽጢ እዚ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ኣብ ምሕዝነት ዝተሰርሐ ካብ’ተን ካልኦት ውድባት ዘቅርበኦ ዘለዋ ጸብጻባት ፍሉይ ሓሳብ ኣሎካ ኣይብልን። ግን ምስ’ዚ ኩሉ እቲ ሓደ ኣብ ክንዲ ምሕዝነት ጠጠው’ሉ ዘሎን ንምድልዳል ምሕዝነት ዝጽሕፍ ውድብ ሓደ ተ.ሓ.ኤ ሃ.ጉ ጥራሕ እዩ።

ኣብነት ንምጥቃስ

ዲ.ም.ሓ.ኩ.ኤ ኣብ’ዚ ስምምዕ ካስል እንዳሃለወ ንምሕዝነት ንለውጢ ከም ዘየተቀረበ’ዩ ገምጊሙ።

እዚ ከም ሓደ ኣብነት ክውሰድን እቲ ሚዛን ኣብ’ቲ ተመስሪቱ ዘሎ ስምምዕ ሓደ ክኸውን ይኽእል ከይኸውን’ውን ይኽእል።

ብሓፈሽኡ እንታይ ክብል ደሊየ እቲ ንሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ንምሕያል ካብ ኣብ ቃልሲ ዝተጸንባርካሉ ብዝተፈላልየ መልክዑን ዓይነቱን ሰሚዕካዮ’ኻ። በዚ ድማ እዚ ሎሚ ዘምጽኦ ኩነታት ትርእዮን ትዕዘቦን ኣሎኻ።

ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ክኸይድ ዝጸንሐ ጉዳይ ንዓኻ ተኸዊሉካ ኣሎ ኣይብልን። ስለ ዝዀነ ድማ እቲ ብመጀመሪያ ዝተላዕለ ሕቶ ክትኣልይዎን ብሓቂ ድማ ንስኻ ነዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ቃል ዝሃብካ እንተዀንካ እቲ ዝቀረበ ሕቶታት ንምሕያል ተቃዋሚ ሓይልታት ምዃኑ እንዳተኣመነሉ ንስኻ’ውን ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ሰፊሩ ዘሎ ቃል ኣቕሪብካ።

ብ/ይ ኣሕመድ ናስር ነዚ ንተቃዋሚ ሓይሊ ንክድልድልን ንክሕይልን ብዝተፈላልየ መንገዲ ዝካየድ ዘሎ ጻዕሪ ንዓኻ ተሰዊሩካ እዩ ኣይብልን። ይኹን’ምበር ሎሚ ብጾትካን ብቀረባ ኣባላት ተ.ሓ.ኤ ሃገራዊ ጉባኤ ብፍላይ ድማ ጨንፈር ሽውደን እንታይ ይብሉ ከም ዘለዉ እንተትፈልጥ ነዚ ቃል ኣይምተዛረብካዮን በሃላይ እየ።

ሎሚ ንሕቶ ስምምዕ ሓሙሽተ ውድባት ዘልዓለ ህ.ግ.ደ.ፍ ሽም ወጺእዎ ከም ዘሎ ትፈልጥ’ኻ።

ከም’ቲ ባዕልካ ዝበልካዮ’ውን ንገገለ ገለ ሕቶ ዘልዕሉ ኣብ ካልኣይ መስመር እዚ ጥብቆ ሰፊሩ ዘሎ ደጊምካዮ ኣሎኻ።

2 ጸለመን ጥርጠራታትን ክነዝሑ ዝፍትኑ ዘለዉ........

ጸለመን ጥርጠራን ክነዝሕ ዝደለየ እንተነበረ እቲ ሕቶ ንዓኻትኩም ስለ ዘቅነዐ ባዕልኹም መሚኹም ኣብ’ዝን ኣብ’ትን መልሲ ክንህብ ንኽእል ካልእ ግን ንዓና ዝምልከት ኣይኮነን ቢልኩም ክተብርሁ ’ዩ ዝግባኣኩም እብል። ብኣንጻሩ ኣብ ግን ኣብ ስምምዕና ዝውስን የልቦን፡ ውድባት ንኽስማማዕ ፍቃድ ህዝቢ ኣየድልዮን’ዩ ወ.ዘተ ዝብል ብዱዕ ዘረባታት ክጸሓፍ ተራእየ።

ብ/ይ ኣሕመድ ነቲ ንተቃዋሚ ሓይሊ ንምድልዳል ክቀርብ እትብሎ ሓሳብ ይኹን ርእይቶ ቀሪቡስ ክሳብ ንስኻ ዘረኻኸብካሉ ሓንቲ የብላ ክልተ የብላ ጸለምን ጥርጣረን’ልካዮ። ካብ’ዚ ፍልይ ብዝበለ ብኸመይ ኣገባብ’ዩ ክቀርብ ዘለዎ ንዓይ ክርደኣኒ ኣይክእልን።

ንስምምዕ ሓሙሽተ ውድባት ዝምልከት ዝወጸ ጽሑፋት ኣብ መጀመርትኡ ሕቶ ንዓኻትኩም’ዩ ቀሪቡ። ንስኻትኩም ድማ ብኽብሪ ተቐቢልኩም ክትምልስሉን ከተብርህዎን ንህዝቢ ክትገልጽሉን ይግባኣኩም ነቢሩ። መራሕቲ ስቕ ምስ በልኩም ድማ ደገፍቲ እዚ ስምምዕ ነቲ ዝቀረበ ሕቶታት ጠውዮም ጠዋውዮም ሕቶ ጸላእቲ ክገብርዎ ፈቲኖም። ገቢሮሞ ድማ እንሆ ድማ ንስኻ ደጊምካዮ።

ስለ’ዚ ብተረድኦኻ እቲ ንተቃወምቲ ንምሕያል ዝብል ሕቶን ርእይቶን ዘይብሉ፡ ማለት ክኸውን’ዩ። ምኽንያቱ ዝሓተቱ ተመሊስሎም ዘሎ ድሮ ነቢብካዮ ኣሎኻ። ልዕሊ ኩሉ ግን ንውሽጣዊ ኣሰራርሓኹም እንተዀይኑ ግን ንዓይ ዝምልከተኒ ኣይኮነን።

እተን ተጋራጨውቲ ዝበልክወን ድማ እዘን ሓድነት ንምግላጽን ንብራህን ዝቀረባ ሕቶታት ንዓይ ከም መደልደሊ ሓይሊ ወይ ደምበ ተቃውሞ’ዩ። ነዚ ግን ንስኻ ብኣሉታዊ ርእኻዮ። ወይ ድማ እቶም ነቲ ዝሃብካዮ ቃል ዘመሓላለፉ ሰባት ተጋግዮም ኣለዉ ማለት እዩ።

መግለጺ እዚ ኣብ ስምምዕ ኣትዩ ዘሎ ውድባት ገና ኣብ ትጽቢት ዘሎ እመስለኒ። ብዘይካ እቲ ደጋፊ ስምምዕ ሓሙሽተ ውድባት ድማ መብዛሕትኡ ይጽበ ምህላዉ ንዓኻ ይኹን ንኻልኦት ተሓቢእዎም ኣይብልን።

3 ሓድነት ንምሕያልን ተመሳሳሊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን ኣመለኻኽታ ዘለዎም ድማ ኣብ ፍጹም ሓድነት ክበጽሕሉ ዝኽእሉ ኣገባባት ኣብ ምንዳይ .....

እቲ ቀንዲ ወይ ኣውራ ዘረባታት’ኳ እቶም ኣብ ምሕዝነት ዝነበርኩም ብብሓደ ተውጽእወን ኣለኹም። ኣብ’ዚ ቁጽሪ ሰለተ ጠቒሰዮ ዘለኹ ክልተ ትርጉም ክህልዎ ይኽእል። እዩ ድማ።

ቀዳማይ

ብሓፈሽኡ ሓደ ውድብ ንምምስራትን ወይ ኣብ ፍጹም ውድሕደት ንምብጻሕ መስርሕ ይካየድ ኣሎ ይባሃል።

ካልኣይ

እተን ተመሳሳሊ መደብ ዕዮ ኣመለኻኽታ ዘለዎም ኣብ ፍጹም ውሕደት ንምብጻሕ ዝብል ድማ ነትን ዝተፈለልያ ውድባት ኣብ ውሽጢ ስምምዕ ካስል ዘለዋ ከም ንእሽቶይ ልፍንቲ ንምቋም ዝካየድ ዘሎ ስራሕ ድማ ኣምሲልዎ። እቲ ነገር’ኳ ተሓዋዊሱ።

ከም ኣፍልጦይ እተን ኣብ’ዚ ስምምዕ ዘለዋ ውድባት ሓደ ካብ’ቲ ትሕዝቶ ዕላማታተን በበይኑ እዩ። ስለ ዝዀነ ድማ እቲ ዝተኻየደ ስምምዕ በየናይ መልክዕ እዩ ተፈጺሙን ወይ ንምፍጻሙ ዝድለ ዘሎ ዝብል ሕቶ ክምለስ ግድነት እዩ።

ዓብይን ታሪኻውን ኣብነት

ምንቅስቓስ እስላማዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ መደቦም ሰፊሩ ዝነበረ ዓንቀጻት ከልዕሉ እንከለዉ ዝሃብዎ ንጹርን ግሉጽን መግለጺ ኣሎ። ንሱ ድማ ኣብ’ዚ ሎሚ እዋን ኤርትራን ክውንነታን ክግምገም እንከሎ እዚ ክልተ ዓንቀጻት ከስርሓናን ንሙሉእ ሓድነት ከብጽሓና ንስለ ዘይክእል ብስምምዕ ክለግስ ኣለዎ ኢለና። ግን እቲ መንፈሳዊ እምነትና ኣሎ በሉ።

ሕጂ ድማ እቲ ዝቀርብ ዘሎ ሕቶ እቶም ብሄራዊ ሕቶ ከልዕሉ ዝጸንሑ ውድባት ብኸመይ መንፈስ’ዮም ነዚ ስምምዕ ተቀቢሎምዎ፡ ምስ’ዚ ዕልማዊ ሰልፍታት ክቃረቡስ ነቲ ብሄራዊ ሕቶታት ኣልጊሶም ድዮምስ ወይ ሰሪዞም ዝብል ሕቶ ቅድሚ ኩሉ ክምለስ ወይ ከኣ እቲ ዝተረፈ ዕልማዊ ውድባት መርገጹ ቀይሩ እንተዀነ ክበርህ ተሓቲቱ። ግን ክሳብ ሕጂ ኣይተመለሰን።

ብኻልእ መንገዲ ብሓንቲ ኣባል ውድብ እዚ ስምምዕ ካስል ዝዀነት ውድብ ግን እቲ ሕቶ ብሄር ከም ዘለዎ ኣብ ቦትኡ ከም ዘሎ ብዕሊ ብውድቦም ተገሊጹ። ድሕሪ ሰለፋ እንታይ ተረፋ ከም ዝበሃል ካብ’ዚ ገለጻታት’ዚ ክፍልፍል ዝኽእል ሓሳብ ብዙሕ’ዩ’ሞ መልሲ ወይ ምእራም ዘድልዮ’ዩ።

መደምደምታ

እቲ ብጥርጣረ ክረአ ካብ ዝገበሮ ብዙሕ ነገራት ሓደ መንቀልቱ እቶም ኣብ ስምምዕ ዘለኹም መራሕቲ እኹም። ይትረፉ ንኣባላት ምሕዝነትን ካልኦትስ ኣብ’ቲ መዓልቲ ምሳኹም ዘምሰዩ መራሕቲ ከም ተራ ሰባት’ውን ክንገሮምን ክግለጸሎም ከም ዘየተደለየ በሪሁ ኣሎ።

ስለ’ዚ እቲ ኣብኡ ዘይውዓለ ክሓትትን መልሲ ክረክብ መሰሉ ኣይመስለካን። ነቲ ስምምዕ ብጌጋ እንተተረደአ ድማ ነቶ ኣብኡ ዝወዓሉ መሓዙት ውድባት ክምስክሩን እቲ ዝሰምዕዎን ዝረኣይዎን ክዛረቡሉ ዘኽእል ኩነታት ምተሳእነ ኣይብልን። እዚ ግን ኩሉ ተሳIንዎ። እታ መግልጺ ብዘይካ ምሳኻትኹም ምስ ካልኦት የላን።

ምኽንያቱ ብዙሓት ንሙሉእ ዕድሜኦም ዝተቃለሱ ኣባላት ምሕዝነት ብዛዕባ’ዚ ስምምዕ ሃንቲ ክገልጹ ዘይምኽኣሎም ነቲ ስቕታ መሊሱ ኣግዲድዎ ኣሎ።

ኣብ’ቲ ኣባላትኩም ዝበልዎ ዝበልኹካ ክሲ ክምለስ። እቲ ዘረባ ብስእሊ ተቀሪጹ ዘሎ እዩ። ንገገለ ነዚ ስምምዕ ሓሙሽተ ውድባት ሕቶ ዘቅረቡ ውልቀ ሰባት ኣባላት ህ.ግ.ደ.ፍ እዮም፡ ካብ ህ.ግ.ደ.ፍ ደገፍ ዝረኽቡ እዮም ኢሎሞም።

እዞም ባእታታት ሓደ ኣባል ዝበሃል እንታይ ከም ዘማልእ ስለ ዘይፈልጡ ንዝዀነ ዝተቃወመ ኣባል ህ.ግ.ደ.ፍ’ዩ ክብሉ ህዝቢ ፈሪድዎም ኣሎ። ሓደ ኣባል ህ.ግ.ደ.ፍ ዝበሃል ስሩዕ ምዃኑ ዝሕብር መንነት ዘለዎ፡ወርሓዊ ውጽኢት፡ ወርሓዊ ኣኼባ ዝካፈል ዶ ኣይኮነን ኣባል ዝበሃል። እቶም ብጾት ግን ነዚ ከየረገጹ ክዛረቡ ንህዝቢ ማዕረ ክንደይ ከም ዝንዓቑ የረድኣካ።

በል እቲ ጸለም ዝበሃል’ዚ’ዩ።

ክቡር ብ/ይ ኣሕመድ ኣባላትኩም ኣብ በዓል ባሕቲ መስከረም ስቶክሆልም ክንበብ ንዝቀረበ ጽሑፍ ከም ዝኸልከሉ ትፈልጥ ዶ እዚ’ዩ እቲ ጸለመ ፡

ብሓፈሽኡ ድማ ክልተ ባእታታት ናይ ዝተፈላለያ ውድባት ግን ከኣ ኣብ’ዚ ስምምዕ ካስል ዝነበሩን ዘለዉን ብዕሊ ኣብ ተቃወምቲ ውድባት ኢድ ህ.ግ.ደ.ፍ ኣሎ ከም ዝበሉ ትፈልጥ ዶ ? ኣዚ’ዩ እቲ ጸለመ።

ኩነታት ተቃወምቲ ሓይልታት በዚ ዘለዎ ርዝነት ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ከም ዝርከብን ነዚ ድማ መድሕን ክግበረሉ እንተዀይኑ። ብዛዕባ ውድብና ኣይግድሰኩምን’ዩ እንዳበልካ ዝኸይድ ኣይኮነን።

እቲ ጉዳይ ህዝቢ እንተ ክዕወት ወይ ድማ ቀጻልነት ክረክብ ብግሉጽ ስርሒትን’ውን ንህዝቢ ኣቃልቦ ክስሕብን ኣብ ቃልሲ ክዕድምን እንተኪኢሉ እዩ ካብ ብምስጢርን ብድፉን መስርሕ።

ሰላምን ስኒትን የውርደልና

22 ጥቅምቲ 2004

ኣንቶንዮ ተስፋይ